Boompje, huisje

Mijmerend tuur je door de blaadjes van de bomen naar de strakblauwe lucht, een koel glas staat naast je op het houten terras. De zon zakt bloedrood in het spiegelende water terwijl vanuit het huisje een heerlijke geur van gebakken vis naar buiten dwarrelt.
Wakker geschrokken hoeft het niet bij deze droom te blijven want in de Finse, Noorse en Zweedse natuur zijn vele vakantiehuisjes te koop op evenzovele paradijselijke plekken.
In Noorwegen heeft vrijwel iedereen een vakantiehuisje, vaak een nieuw gebouwde 'hytte' in de bergen. Deze is liefst gestapeld van handmatig 'gegutste' boomstammen en voorzien van traditioneel houtsnijwerk. Alle Noorse vakantiehutten lijken sprekend op elkaar en zijn in een beperkt kleurenpalet gebeitst. Een open haard van, met korstmossen begroeide, natuursteen is een 'must'. Een Noorse 'hytte' is werkelijk van alle gemakken voorzien – een elektrisch verwarmde sauna en massagedouche zijn onderdeel van de basisuitrusting – en winterhard want Noren gaan in elk seizoen en zo mogelijk elk weekend naar hun huisje. Dat doen de Finnen ook en in beide landen staan dan ook elke vrijdag- en zondagavond lange files rond de grotere steden.
Finnen bouwen ook graag een blokhut maar in Finland doet men dat, gedwongen door de geografische omstandigheden, niet in de bergen maar in een donker bos aan een afgelegen meer. Nieuwe Finse hutten worden vaak van ronde boomstammen gestapeld en zien er uit als blokkendoos bouwsel. Een sauna is verplicht want de voorouders van de Finnen vonden deze uit. De Finse sauna wordt bij voorkeur met hout gestookt en ligt in een apart hutje naast het meer, zodat je sissend kunt afkoelen.
De Zweden houden niet erg van hout stapelen. Blokhutten zul je dan ook uitsluitend aantreffen in de berggebieden en eindeloze bossen van Noordwest Zweden – wat eigenlijk een soort Noorwegen is. In de rest van Zweden heerst al eeuwen beschaving. Daar vind je vakantieparkjes, oude pachtboerderijtjes, schoolgebouwen, watermolens en arbeidershuisjes en alle al jaren in gebruik als vrijetijdswoning. Het mooist gelegen zijn de oude 'torpen', lapjes gepachte grond met een piepklein huisje erop. Gepensioneerde soldaten en landarbeiders waren de eerste bewoners. In vroeger eeuwen bouwden zij allemaal hetzelfde rechthoekige huisje met een deur in het midden van de lange zijde. Ze verfden hun huisje rood, de ramen, het portaaltje en de dakranden wit en zie hier de Zweedse vakantiedroom! Vaak heeft zo'n huisje geen voorzieningen als stromend water, afvoer en elektriciteit, wat de waarde volgens de Zweden enorm verhoogt. Een sauna hoeft ook niet maar een 'badestamp' wordt wel op prijs gesteld. Dit is een ronde houten tobbe – op het terras of in de tuin – waarin het water wordt verhit zodat een hele familie er tegelijkertijd in kan zitten weken. De 'torpen' zijn meestal in slechte staat doordat vaak rechtstreeks op de ondergrond gebouwd werd en zelden gedraineerd, zodat boktorren jarenlang hun gang konden gaan. Maar volgens de Zweden is een gebrek aan onderhoud authentiek en is weinig zo charmant als een afgebladderde oude deur of een door houtworm aangetaste balk. Ach, de Zweden verblijven vooral in de zomervakantie en op midzomerdag met vrienden en familie in hun vakantiehuisje. Dan is het altijd mooi weer en volstaan een hangmat en een hele lange eettafel met een buiten gril.
De 'torpen' en de oudere 'hytter' in Noorwegen en Finland zijn vaak spot goedkoop. Je kunt er niet altijd met de auto komen maar als je bereid bent een paar km over een bergpad te lopen of een half uurtje te roeien, dan heb je ook wat! Zonnepanelen, drainage, een waterput, afloop, alles wat in een rugzak te vervoeren is, kun je installeren. Ramen en deuren kitten, verven en rotte plekken herstellen, het is dankbaar werk hoor. Zo schep je een Nederlandse droomplek waar je uitgeteld op het terras in slaap valt terwijl je wijn warm wordt en de vis aanbrandt.

© Roelke Posthumus, december 2013