Vlooien doe je niet alleen

Een evolutionaire kijk op de organisatie als een groep samenwerkende egoïsten

Samenvatting
Een organisatie met tevreden klanten, trotse medewerkers en blije bazen is binnen handbereik. Hiervoor is slechts een beetje chaos en wat schaarste nodig. In dit boek laten virussen, ratten en oorlogshelden zien hoe je doelen gemakkelijk kunt bereiken en hoe je samenwerking binnen organisaties op eenvoudige wijze kunt verbeteren. Vooruitgang en ontwikkeling blijken vooral een kwestie van knutselen, ruilen en spelletjes doen.

Of je nu handbaltrainer, ziekenverzorgster of hoogste directeur bent, na het lezen van dit boek zul je nooit meer op dezelfde manier kijken naar de groep mensen waarmee je samenwerkt.

Uit de inhoud
De uitvinding van de speerwerper ontsnapte niet aan de aandacht van andere jagers. Het is aannemelijk dat door de combinatie van gezamenlijk jagen en het gebruik van de speerwerper voor de steentijd-mens in Noord West Europa een paradijselijke periode aanbrak. Iedereen had meestal meer dan genoeg te eten. Maar zoals we eerder zagen kunnen mutaties – uitvindingen zijn niets anders dan culturele mutaties – altijd weer tot nieuwe problemen leiden. Geschoten vlees kwam wel in erg grote porties en een rottend karkas trekt andere liefhebbers aan die ook niet vies zijn van mensenkinderen. De mammoetjager moest dus twee belangrijke problemen oplossen. Het eerste had met zijn manier van jagen te maken, het tweede met de verdeling van het vlees.

Stel je voor dat we in Nederland nu gebruik zouden maken van gemeenschappelijke weidegronden en bossen. Binnen de kortste keren zou het weiland kaal gegraasd en alle bomen gekapt zijn. Dat is niet anders dan wat we met de IJsselmeerpaling, onze openbare ruimte en bijna met de Noordzeeharing en de kievitseieren gedaan hebben. Zonder ingrijpen van de overheid lijken vele gretige monden automatisch tot roofbouw te leiden. Hoe flikten onze voorouders dat? Hoe lukte het hen om hulpbronnen eeuwenlang duurzaam te beheren, zonder centrale overheid die regels oplegde en naleving controleerde?

Waarom zijn mensen vaak zo lief en wat is de kern van deze tegenkracht die ons voor de barbarij behoedt? Laten we nog eens kijken naar het dilemma van de twee gevangenen. Daar is toch iets vreemds mee. Als beiden inderdaad zouden besluiten elkaar te verraden dan krijgen ze elk maar één punt, terwijl ze er elk drie hadden kunnen krijgen wanneer ze solidair met elkaar geweest waren. Het Prisoners Dilemma lijkt toch niet helemaal goed te beschrijven wat er in werkelijkheid gebeurt. Dat dachten een aantal speltheoretici en biologen in de vorige eeuw ook en zij gingen op zoek naar een betere verklaring voor samenwerking.

Bestellen?